Fernand tackelt groot taboe als man met urineverlies: “Het kan je zo isoleren”

“Incontinent zijn raakt je recht in je mannelijke fierheid. Er staan bijvoorbeeld niet altijd vuilnisbakjes in mannentoiletten: ik moet mijn verband dus soms bij de dames wegwerpen. Zij staren me aan, ik wandel voorbij. Natuurlijk is dat genant. Ik kies er weleens voor om mijn afval mee naar huis te nemen.”

Het is een van de zeldzame momenten waarop Fernand zijn incontinentie nog moeilijk vindt. Hij leeft er al mee sinds de behandeling voor prostaatkanker in 2009 en ondertussen heeft hij het gevoel dat hij er grip op heeft. “Mentaal doet dat veel, zeker voor een man: voelen dat je er zelf controle over hebt.”

verplichte toiletpauzes

De prostaatkanker zelf maakte Fernand niet incontinent, wel de ingrijpende operatie en de drieëndertig bestralingen die hij moest ondergaan. “Die maakten mijn lichaam een beetje kapot. De eerste maanden voelde ik een angst telkens als ik het huis verliet: raak ik wel op tijd bij een toilet?”

Vandaag weet hij goed wat zijn lijf aankan en wat niet. Hij doet elke dag de oefeningen van een bekkenbodemkinesist en dat houdt zijn verlies constant. “Ik weet hoe lang ik het met een verband uithoud en wanneer ik een toilet moet bezoeken. Wandelen mijn vrouw en ik op de zeedijk, dan drinken we na een uurtje een koffie, zodat ik mijn verplichte toiletpauze heb. Ik leef het leven en tegelijk neem ik elke dag mijn voorzorgen. Het een hoeft het ander niet uit te sluiten.”

een incontinentieboxershort, volledig naar wens

Wel lastig: niet elke horecazaak of winkel laat een voorbijganger zomaar het toilet gebruiken. Het zorgt voor spanning die je op zo’n moment kan missen als kiespijn. Fernand werkt met Think Blue Vlaanderen, de organisatie voor prostaatkankerpatiënten waar hij erevoorzitter van is, aan een toiletpas. “Zoiets bestaat al voor stomapatiënten, dus waarom niet voor ons? Voor een minder mondige patiënt neemt zo’n pas hopelijk wat stress weg.”

Het is niet de eerste keer dat Fernand een oplossing bedenkt om urineverlies voor álle mannen draaglijker te maken. Hij hielp ook speciaal ondergoed te ontwerpen. “Veel incontinentiebroekjes zijn slips, ik miste een stijlvolle boxershort. Dus testte ik meerdere designs en we eindigden bij een ontwerp dat echt goed aansluit. In de donkerblauwe stof ziet de boxer er goed uit, maar je voelt je er ook veilig in: mentaal maakt dat zo’n groot verschil. Binnenin zit een uitneembaar verband dat je verwisselt.”

veel geïsoleerde mannen

Met Think Blue Vlaanderen bereikt Fernand nog elke dag mannen met prostaatkanker die met niemand delen hoe de ziekte hen treft, zeker niet als ze met urineverlies leven. “Hun familie weet het niet, hun vrienden evenmin. Incontinentie kan je zo isoleren. Die mannen verstoppen zich voor hun omgeving. Heel vaak durven ze zelfs geen hulp te zoeken.”

Fernand deelt het verhaal van een man uit zijn omgeving. “Hij heeft ook prostaatproblemen en kwam één keer naar een voordracht van onze vereniging. Achteraf zei hij me dat hij te bang is dat iemand hem daar zou herkennen. Hij komt dus niet meer.”

Met alle mannen, maar zeker met zo’n man gaat Fernand het gesprek aan. “Dan zeg ik: komaan, een op de acht van ons krijgt prostaatkanker. Je bent niet alleen. En ik weet het: het is moeilijk. Maar probéér er met iemand over te praten.” Hij motiveert hen om hulp te zoeken en bovenal luistert hij, zo lang als nodig. “Ik geloof niet dat urineverlies ooit geen taboe zal zijn. Maar met anderen praten en samen positief zijn is zo’n belangrijk onderdeel van je aanvaardingsproces.”