wat is mantelzorg?

Je bent mantelzorger wanneer je regelmatig zorgt voor een partner, familielid, vriend of buur die door ouderdom, een ziekte, handicap, psychische kwetsbaarheid of verslavingsproblematiek niet voor zichzelf kan zorgen. Welke taken je opneemt als mantelzorger hangt af van de individuele zorgsituatie. Meestal gaat het om huishoudelijke taken, sociaal-emotionele ondersteuning, administratieve hulp of persoonlijke verzorging.

Er bestaan enkele voorwaarden om van mantelzorg te spreken:

• Je hebt een persoonlijke band met de persoon voor wie je zorgt.
• Je biedt op regelmatige basis hulp en/of zorg aan.
• Je wordt niet betaald voor de zorg die je toedient - mantelzorger is immers geen beroep.

Mantelzorg komt in vele soorten en maten voor. Een mantelzorger kan jong of oud zijn, man of vrouw, werkloos of voltijds aan het werk. Ook de hoeveelheid zorg verschilt: de ene zorgbehoevende heeft enkel nood aan een beetje ondersteuning, terwijl de andere dag en nacht verzorging nodig heeft. Elke mantelzorgsituatie is dus anders.

Voor een naaste zorgen klinkt vanzelfsprekend, maar is niet altijd evident. Zeker niet als je mantelzorg combineert met een job en/of de zorg voor je eigen gezin. Dat kan leiden tot stress en overbelasting. Daarnaast heeft mantelzorg mogelijk een emotionele impact. Wanneer je bijvoorbeeld zorgt voor je ouders kan dat moeilijk en confronterend zijn. Hetzelfde wanneer je naaste dementerend is en je steeds meer dagelijkse taken moet overnemen.

Mantelzorg vergt veel tijd en energie. In tegenstelling tot vrijwilligerswerk kan je mantelzorg meestal ook niet om het even wanneer stopzetten. Bovendien beseffen veel mantelzorgers eigenlijk niet dat ze mantelzorger zijn omdat dit doorgaans geen bewuste keuze is en je meestal in de situatie rolt. Je gaat dus makkelijk ongemerkt over je eigen grenzen heen. Het is belangrijk dat je als mantelzorger goed op jezelf let en op tijd aan de bel trekt als de druk en de stress te groot worden.

Als mantelzorger kan je een officiële erkenning aanvragen dankzij het mantelzorgstatuut. Dat bestaat uit twee types:

• een algemene erkenning als mantelzorger
• een erkenning met sociaal voordeel

Beide statuten kan je aanvragen bij je ziekenfonds. Het mantelzorgstatuut met sociaal voordeel geeft je recht op mantelzorgverlof. Daarmee krijg je als werknemer de mogelijkheid om tijdelijk minder te werken of je job tijdelijk te onderbreken.

Mantelzorg brengt soms ook extra kosten met zich mee. Om die kosten op te vangen, is het mogelijk dat jij als mantelzorger, of de persoon voor wie je zorgt, recht hebt op een mantelzorgpremie. Informeer je hierover bij je gemeente want de regeling verschilt van woonplaats tot woonplaats.

Lees ook ‘hoe word ik mantelzorger?’ om meer te weten over het mantelzorgstatuut.