wat is diabetes?

hoe ontstaat diabetes?

Diabetes ontstaat door een probleem met het hormoon insuline. Je alvleesklier, ook wel pancreas genoemd, is een orgaan dat zich vlak bij de maag bevindt. Dit orgaan maakt insuline aan, een hormoon dat ervoor zorgt dat glucose (suiker) uit je bloed wordt opgenomen door je lichaamscellen. Zo kan je lichaam deze glucose gebruiken als energiebron.

Bij diabetes raakt dit proces verstoord op één van de volgende manieren:

Tekort aan insuline: de alvleesklier maakt geen of onvoldoende insuline aan.

Insulineresistentie: de lichaamscellen reageren minder goed op de insuline die het lichaam produceert.

In beide gevallen kan glucose (suiker) niet voldoende door de cellen worden opgenomen. Hierdoor blijft er te veel glucose in het bloed aanwezig, waardoor de bloedsuikerspiegel stijgt tot ongezonde waarden.

welke soorten diabetes zijn er?

Er zijn verschillende vormen van diabetes. Hieronder lichten we de meest voorkomende toe:

1. diabetes type 1

Diabetes type 1 komt vaak voor bij kinderen en volwassenen onder de veertig jaar. Al kan je het ook op latere leeftijd krijgen. De symptomen treden plots op. De oorzaak is een fout in je afweersysteem waardoor je alvleesklier geen insuline meer aanmaakt. Hoe die fout ontstaat blijft onduidelijk. Wel is bewezen dat erfelijkheid een rol kan spelen.

2. diabetes type 2

Diabetes type 2 komt vooral voor bij veertigplussers en werd vroeger vaak ‘ouderdomsdiabetes’ genoemd. Tegenwoordig krijgen ook steeds meer jongere mensen deze aandoening.

Bij diabetes type 2 maakt de alvleesklier nog wel insuline aan, maar niet altijd voldoende. Bovendien reageren de lichaamscellen minder goed op de insuline, waardoor glucose (suiker) minder efficiënt wordt opgenomen uit het bloed.

Erfelijke aanleg kan een rol spelen, maar ook leefstijlfactoren zijn belangrijk. Overgewicht, weinig beweging en ongezonde voedingsgewoonten verhogen het risico op het ontwikkelen van diabetes type 2.

Lees meer over de symptomen van diabetes en hoe je diabetes behandelt.

3. zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes kan ontstaan tijdens de tweede helft van de zwangerschap. Door hormonale veranderingen reageert het lichaam minder goed op insuline, waardoor er meer insuline nodig is om glucose (suiker) vanuit het bloed naar de lichaamscellen te transporteren.

Meestal vangt de alvleesklier dit op door extra insuline aan te maken. Soms kan ze echter niet voldoende inspelen op die verhoogde behoefte. Daardoor wordt glucose minder goed opgenomen door de lichaamscellen en blijft er te veel suiker in het bloed aanwezig. Dit leidt tot een verhoogde bloedsuikerspiegel en zwangerschapsdiabetes.

Na de bevalling verdwijnen de hormonale veranderingen en normaliseert de bloedsuikerspiegel meestal vanzelf.

wat zijn de oorzaken en risicofactoren van diabetes?

De exacte oorzaak van diabetes verschilt per type. Bij type 2 spelen leefstijl en aanleg een grote rol. De belangrijkste risicofactoren voor het ontwikkelen van diabetes type 2 zijn:

• Erfelijkheid: als een van je ouders diabetes heeft, stijgt je kans op diabetes met 40%.
• Leeftijd: hoe ouder je bent, hoe meer kans op diabetes.
• Zwaarlijvigheid: ernstig overgewicht, vooral bij vrouwen, vormt een belangrijke risicofactor voor type 2-diabetes.
• Vetopstapeling ter hoogte van de buik.
• Gebrek aan lichaamsbeweging, zeker in combinatie met overgewicht.
• Eerdere hoge bloedsuikerwaarden.
• Vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad, lopen een verhoogd risico om later type 2-diabetes te krijgen.
• Rokers hebben 50% meer kans om diabetes te ontwikkelen.

wanneer ga je best naar de dokter?

Bijna de helft van alle diabetespatiënten weet aanvankelijk niet dat ze suikerziekte hebben. Ze merken de eerste verschijnselen of symptomen niet op of schenken er onvoldoende aandacht aan. Nochtans is het goed om naar je lichaam te luisteren: als je ongewone dingen merkt, laat je die best zo snel mogelijk onderzoeken bij een arts. Bij een vermoeden van diabetes zal je arts je bloedsuikerspiegel controleren door een bloedafname of vingerprik.

behoor je tot een risicogroep?

Laat je bloedsuiker jaarlijks controleren bij de huisarts als je voldoet aan een van de volgende criteria:

• Je bent ouder dan 65 jaar en had eerder al verhoogde bloedsuikerwaarden.
• Je hebt zwangerschapsdiabetes gehad (jaarlijkse controle vanaf 65 jaar of eerder op advies).
• Je hebt een ouder met diabetes.
• Je hebt een BMI hoger dan 25.
• Je hebt een buikomtrek groter dan 88 cm (vrouw) of 102 cm (man).
• Je wordt behandeld voor een hoge bloeddruk.

veelgestelde vragen over diabetes

is diabetes type 2 te genezen?

Diabetes type 2 is niet officieel te genezen. Met een gezonde levensstijl, voldoende beweging, evenwichtige voeding en gewichtsverlies kunnen de bloedsuikerwaarden bij sommige mensen wel terug normaal worden. Dit wordt remissie genoemd.

wat is het verschil tussen glucose en insuline?

Glucose is een vorm van suiker die via voeding in het lichaam terechtkomt en als belangrijke energiebron dient. Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat die glucose vanuit het bloed wordt opgenomen door de lichaamscellen, zodat ze als energie kan worden gebruikt.